دو گفتمان مبتنی بر عقل صرفا استدلالی و شهود
| گفتمان مبتنی بر شهود و قلب | گفتمان مبتنی بر عقل صرفا استدلالی |
| مبتنی بر نشانه ها و آیه هاست. | صرفا مبتنی بر گزاره های منطقی و نتیجه گیریهای استدلالی است. |
| احتیاجی به اثبات خود برای دیگران ندارد، همین که خودم بدانم چیزی درست است کافی است. | برای اثبات هر چیزی احتیاج به استدلال است. |
| هر حادثه پیامی دارد. | هر حادثه دلایلی دارد. |
| برای درک آن احتیاج به توانایی شناخت معانی نشانه هاست است(تاویل الاحادیث) | برای درک آن احتیاج به علم منطق است |
| برای درک آیات احتیاج به تقوا و عمل صالح است | برای درک استدلال احتیاج به ذهن منطقی است نه چیز دیگر |
| پیرو این گفتمان در جهانی روحانی و معنوی زندگی می کند. | پیرو این گفتمان در جهانی خشک و بی روحی زندگی می کند |
| پیرو این گفتمان در جهانی عجیب و حیرت انگیز و هیجان انگیز زندگی می کند. | پیرو این گفتمان در جهانی 100% منطقی زندگی می کند. همه چیز از قبل قابل پیش بینی است. |
| پیرو این گفتمان در دنیایی محبت آمیز زندگی می کند. | پیرو این گفتمان در دنیایی خشن زندگی می کند. |
| خدا لطف کرد و عالم را خلق کرد. | خدا ناگزیر به خلق عالم بود. |
| خدا منت نهاد و برای انسانها هدایت فرستاد. | خدا وظیفه دارد انسانها را هدایت کند. |
| خدا پیش از آنکه سخت کیفر باشد رحمان و رحیم است. | خدا سخت کیفر است. |
| گناهکار تا ابد می تواند چشم به رحمت خدا داشته باشد. | گناهکار تا ابد باید عذاب شود |
| دنیا بسیار پیچیده تر از آن است که ما تصور می کنیم، همه چیز در هاله ای از ابهام است و انتهایی برای این ابهام متصور نیست. | دنیا همین است که ما تحلیل می کنیم، ابهامی در کار نیست همه مسائل دنیا واضح و شفاف و روشن و حل شده است. |
| خداوند هر لحظه در حال خلاقیت جدید و نوآوری جدید است، یک لحظه بعد هم قابل پیشبینی نیست. | در صورت داشتن دانش کافی همه اتفاقات تا ابد روشن واضح و قابل پیش بینی است. کافی است تسلط کامل بر فیزیک و شیمی و … داشته باشیم. |
| راههای بیشماری برای شما باز است البته باید از خطرات پرهیز کرد اما خداوند بخشنده و مهربان است. هو اهل التقوی و اهل المغفره(74:56) | این گفتمان به واسطه طبیعت خود همه راهها را می بندد و فقط یک راه را باز می گذارد. سرپیچی از آن راه واحد موجب وجوب عذاب الهی می شود. |
| انسان موجودی هوشمند، خلاق و شجاع است و بینهایت درجه آزادی دارد. خطا می کند اما چشم امید به رحمت پروردگار دارد. و راه رشد او گشوده است. | انسان به جانوری ذلیل و نادان و ترسان بدل می شود و فقط یک راه صحیح است که باید انجام دهد. و امکان سعی و خطا ندارد و عملا راه رشد او بسته است. |
| داستان، داستان عشق و عاشقی است. | داستان، داستان منطق و استدلال است. |
| احتیاجی به عاجز شدن نیست، بر اساس علامات و نشانه ها و کرشمه های محبوب راه خانه او را می یابیم.(16:16) | تا از پاسخ دادن به استدلال عاجز نشویم، چیزی را قبول نمی کنیم. ما محتاج معجزه هستیم. |
| ببین حق می گویم، پیروم باش | اگر نتوانی قانعم کنی پیروت نمی شوم |
| اگر فرض کنیم کتاب الهی کتاب نشانه هاست: | اگر فرض کنیم کتاب الهی کتاب استدلال است: |
| کتاب الهی تذکره است.(74:54) | کتاب الهی باید صحف منشره باشد.(74:52) |
| قران سرشار از ایات و نشانه ها و یاد آوریهاست. | قرآن سرشار از مغالطات منطقی خواهد شد. |
| راه رسیدن به خدا به عدد انفاس خلایق است و تفاسیر مختلف از کتاب خدا وجود دارد. | فقط یک تفسیر از کلام الهی صحیح و درست است بقیه تفاسیر خطا و اشتباه است. |
| کتاب تذکر را باید دایم خواند و هر بار می خوانیم چیز جدیدی یافت می کنیم. | کتاب استدلال را یکبار بخوانیم کافی است و منطق و استدلال آن را می فهمیم. |
| تذکر یا به پاسخ اشاره می کند یا خود پاسخ است و همان چیزی که از ابتدا داشتیم را تنها به یاد ما می آورد. | استدلال، راه رسیدن به پاسخ است و به ما چیز جدیدی می دهد که ابتدا نداشتیم. |
| اگر در انتقال پیام تذکر خطایی رخ دهد، نگرانی زیادی نداریم. چون اصل پیام درون خود ما هست. هر مقدار از پیام را بیابیم از آن استفاده می کنیم و آن را توتیای چشم می کنیم و لو تغییراتی کرده باشد. | اگر در انتقال پیام استدلال خطایی رخ دهد هیچ راهی برای خطایابی آن نداریم. پایه های دین ما زیر و رو می شود! اگر چیزی 100% صحیح نباشد، به درد نمی خورد و حجت نیست. |
| سخنت را که حاوی حقیقت و آیات و نشانه ها است بزن و مردم را رها کن، اگر دوست داشتند قبول کنند اگر نداشتند خود دانند! | ما می توانیم و شاید که همه را به ضرب و زور معجزه و استدلال، قانع و مومن کنیم. |
إِنَّ فىِ ذَالِكَ لَذِكْرَى لِمَن كاَنَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِيدٌ(50:37)
کلمات کلیدی:
قلب، شهید، ذکر، آیه، حجت، خوض، جدل
چند مثال:
1- خوض مغالطه نقل قول ناقص است.(6:91)
رفتار توصیه شده قرآن با خوض چیست؟(6:68)(4:140)(43:83)(70:42)
2- بحث عدد 19 (74:31)
3- مغالطه توسل به جهل(3:66)
4- اگر با تو مجادله کردند خدا از اعمال آنها آگاه است(22:68)
5- بحث حروف مقطعه
6- حجه بالغه(6:149)
قرآن بیشتر برای ابطال نظرات دیگران از عقل استدلالی استفاده می کند.
روش پیشگیری از خطای عقل: منطق و شناخت مغالطات عقلی است و البته شهود
روش پیشگیری از خطای قلب: سلامت قلب است، لینت قلب، انابه قلب است عدم وجود بیماریهای قلب مثل قساوت، غلف، قفل، ختم، غلظه، اثم، لاهیه، صغت، نفاق، انکار، ارتاب، اکنه، غل، زیغ است. خشوع قلب در مقابل خداوند است.ترسان بودن قلب است، استدلال عقلی،
نکاتی در مورد قلب:
نزول سکینه در قلب است، ایمان در قبل نوشته می شود. نزول سکینه بر قلب است، دوستان قلبشان با هم مالوف و غیر دوستان شتّی است. محل تفقه قلب است، محل رعب قلب است، محل خشوع قلب است، وجلت، محل حسرت قلب است. محل اطمینان هم قلب است. قرآن بر قلب پیامبر نازل شده است.
مستنداتی که دال بر این است که خداوند هدایت درونی دارد:
· لنهدینهم سبلنا
· یهد قلبه
· یهدون بامرنا و و اوحینا الیهم فعل الخیرات
· جعناه نورا یهدی به من نشاء من عبادنا
· ان اتبع الا ما یوحی الی