معرفت بینامتنی
وَ إِذا سَمِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرى أَعْيُنَهُمْ تَفيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ يَقُولُونَ رَبَّنا آمَنَّا فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدينَ (5:83)
و چون آنچه را به سوى اين پيامبر نازل شده، بشنوند، مىبينى بر اثر آن حقيقتى كه شناختهاند، اشك از چشمهايشان سرازير مىشود. مىگويند: پروردگارا، ما ايمان آوردهايم پس ما را در زمره گواهان بنويس. (83)
الَّذِينَ ءَاتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ مِن قَبْلِهِ هُم بِهِ يُؤْمِنُونَ(28:52)
وَ إِذَا يُتْلىَ عَلَيهْمْ قَالُواْ ءَامَنَّا بِهِ إِنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّنَا إِنَّا كُنَّا مِن قَبْلِهِ مُسْلِمِينَ(53)
أُوْلَئكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُم مَّرَّتَينِْ بِمَا صَبرَواْ وَ يَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَ مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ(54)
كسانى كه قبل از آن، كتاب [آسمانى] به ايشان دادهايم، آنان به [قرآن] مىگروند. (52)
و چون بر ايشان فرو خوانده مىشود، مىگويند: «بدان ايمان آورديم كه آن درست است [و] از طرف پروردگار ماست ما پيش از آن [هم] از تسليمشوندگان بوديم.» (53)
آنانند كه به [پاس] آنكه صبر كردند و [براى آنكه] بدى را با نيكى دفع مىنمايند و از آنچه روزىشان دادهايم انفاق مىكنند، دو بار پاداش خواهند يافت. (54)
مورد اول، آیت توحید
تثنیه ۶: ۴
اصل عبری نویسه گردانی شده: شمع یشرال یهوه الهینو یهوه احد
ترجمه فارسی قدیم: ای اسرائیل بشنو، یهوه، خدای ما، یهوه واحد است.
قرآن ۱۱۲:۱
اصل عربی: قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد
ترجمه فولادوند: بگو: او خدایى است یکتا
مرقس 12: 28
28 و یکی از کاتبان، چون مباحثه ایشان را شنیده، دید که ایشان را جواب نیکو داد، پیش آمده، از او پرسید که «اول همه احکام کدام است؟» 29 عیسی او را جواب داد که «اول همه احکام این است که بشنوای اسرائیل، خداوندخدای ما خداوند واحد است. 30 و خداوندخدای خود را به تمامی دل و تمامی جان وتمامی خاطر و تمامی قوت خود محبت نما، که اول از احکام این است.
مورد دوم، ترجیع بند ادیان ابراهیمی
خروج ۴ :۵
اصل عبری نویسه گردانی شده: لمعن یامینو کینراه الیک یهوه الهی ابتم الهی ابرهم الهی یصحق والهی یعقب
ترجمه فارسی قدیم: تا آنکه باور کنند که یهوه خدای پدران ایشان، خدای ابراهیم، خدای اسحاق، و خدای یعقوب، به تو ظاهر شد
لوقا ۲۰: ۳۷
اصل سریانی: . موشا بدق ادکر جیر بسنیا کد امر مریا الهه دابرهم والهه دایسحق والهه دیعقوب
ترجمه فارسی قدیم:…موسی نیز در ذکر بوته نشان داد، چنانکه خداوند(مریا، همان یهوه در سریانی) را خدای ابراهیم وخدای اسحاق و خدای یعقوب خواند
قرآن ۲:۱۳۳
اصل عربی: أَمْ کُنْتُمْ شُهَداءَ إِذْ حَضَرَ یَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قالَ لِبَنیهِ ما تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدی قالُوا نَعْبُدُ إِلهَکَ وَ إِلهَ آبائِکَ إِبْراهیمَ وَ إِسْماعیلَ وَ إِسْحاقَ إِلهاً واحِداً وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ
ترجمه فولادوند: آیا وقتى که یعقوب را مرگ فرا رسید، حاضر بودید؟ هنگامى که به پسران خود گفت: «پس از من، چه را خواهید پرستید؟» گفتند: «معبود تو، و معبود پدرانت، ابراهیم و اسماعیل و اسحاق- معبودى یگانه- را مى پرستیم و در برابر او تسلیم هستیم.»
مورد سوم، هو، یا، زکریا**، یحیی**
این همانیهای معنایی بسیار فراوان است، همین واژه “هو” هم در عبری و هم در عربی، هم ضمیر سوم شخص است و هم از اسماء الله است چنانکه در “الله لا اله الا هو”، فرازی است که بارها و در جاهای مختلف قرآن به کار رفته است، یا بازی با کلام چنانکه در بیشتر سوره مریم، قافیه “یا” است که از “زکریا” شروع می شود. همانطور که می دانید زکریا به عبری یعنی”یهوه به یاد دارد” و چه نیکو در ابتدای سوره مریم می گوید:
قرآن ۱۹:۲
اصل عربی: ذِکْرُ رَحْمَتِ رَبِّکَ عَبْدَهُ زَکَرِیَّا
ترجمه فولادوند: [این] یادى از رحمت پروردگار تو [در باره] بندهاش زکریاست.
و در مورد یحیی خود این نام به معنی زندگی کردن است و یوحنا به معنی یهوه-حنا است:
وَ حَناناً مِنْ لَدُنَّا وَ زَكاةً وَ كانَ تَقِيًّا (19:13)
و [نيز] از جانب خود، مهربانى و پاكى [به او داديم] و تقواپيشه بود. (13)
لوقا 1: 77 تا قوم او را معرفت نجات دهی، درآمرزش گناهان ایشان
اصل سریانی: دنتل مدعا دحیا لعمه بشوبقنا دحطهیهون
ترجمه سریانی مُرداک:that he may give the knowledge of life to his people, and forgiveness of their sins,
مورد چهارم، اسماعیل
پیدایش 17: 20 و اما در خصوص اسماعیل، تو را اجابت فرمودم. اینک او را برکت داده، بارور گردانم، و او را بسیار کثیر گردانم. دوازده رئیس از وی پدید آیند، و امتی عظیم ازوی بوجود آورم
ولیشمعال شمعتیک هنه برکتی اتو وهفریتی اتو وهربیتی اتو بماد ماد شنیم عشر نشیام یولید ونتتیو لجوی جدول
قرآن ۱۴:۳۹
اصل عربی: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذی وَهَبَ لی عَلَى الْکِبَرِ إِسْماعیلَ وَ إِسْحاقَ إِنَّ رَبِّی لَسَمیعُ الدُّعاءِ
سپاس خداى را که با وجود سالخوردگى، اسماعیل و اسحاق را به من بخشید. به راستى پروردگار من شنونده دعاست.
مورد پنجم، هللویاه
هللویاه، سبحان الله
مورد ششم، بعیر
پیدایش 45: 17
و فرعون به یوسف گفت: «برادران خود را بگو: چنین بکنید: چهارپایان خود را بارکنید، و روانه شده، به زمین کنعان بروید
ویامر فرعه الیوسف امر الاحیک زات عشوطعنو اتبعیرکم ولکوباو ارصه کنعن
وَ لَمَّا فَتَحُوا مَتاعَهُمْ وَجَدُوا بِضاعَتَهُمْ رُدَّتْ إِلَيْهِمْ قالُوا يا أَبانا ما نَبْغي هذِهِ بِضاعَتُنا رُدَّتْ إِلَيْنا وَ نَميرُ أَهْلَنا وَ نَحْفَظُ أَخانا وَ نَزْدادُ كَيْلَ بَعيرٍ ذلِكَ كَيْلٌ يَسيرٌ (12:65)
قالُوا نَفْقِدُ صُواعَ الْمَلِكِ وَ لِمَنْ جاءَ بِهِ حِمْلُ بَعيرٍ وَ أَنَا بِهِ زَعيمٌ (12:72)